Dünden bugüne mobil işlemci zamanı – 2

14.02.2022
Dünden bugüne mobil işlemci zamanı – 2


Mobil işlemcilerin ilk gelişim yolculuğunu ve iyi mi bir ana kaynaktan yola çıktığını ilk dosyamızda anlattık. ARM’nin doğuşu ile süregelen bu gezi, akıllı telefon devrimi ile yeni bir yola girdi. Bir tek Apple’ın akıllı telefona günümüze uyarlamasını elde eden da aslolan mobil işlemcilerin bu altyapıyı sağlamasıydı.

iPhone’un tedarikçisinden Apple’a iyi haber


iPhone’un tedarikçisinden Apple’a iyi haber

Otomobilden telefona, bilgisayara kadar her üründe tedarik sıkıntısına yol açan çip krizi mevzusunda Foxconn’dan iyi haber geldi.

Akıllı telefon devrimi ve mobil işlemci rekabetinde ilk adımlar

Rekabetin ilk fitilini Apple, 2007 senesinde iPhone 2G ile ateşledi. Aslına bakarsak o dönemde birçok marka PDA ve telefon benzeri bir akıllı aygıt üretmenin izini sürmekteydi. Qualcomm ise o yıllarda Intel ile rekabet edebilecek ARM tabanlı bir taşınabilir bilgisayar işlemcisi üretmenin ilk adımlarını attı. iPhone 2G ise tüm planları alt üst etti.

mobil işlemci tarihi, mobil işlemci, snapdragon, s1, arm işlemci, cdma
iPhone 2G, ARM tabanlı işlemcisi ile akıllı telefon çağının ilk adımını attı

Apple, 2001 senesinde ilk iPod modelinde mobil işlemci tarihini değiştirecek bir işbirliğine imza attı. Bu büyük ekranlı ve döneminde devrim icra eden MP3 aleti ARM işlemcisi kullanıyordu. Bildiğiniz benzer halde bundan önceki dosyamızda ARM ile Apple içinde iyi mi bir ortaklık bulunduğunu anlattık. İki şirket da birbirlerinin tekrardan doğumunda hisse sahibi oldu. ARM’yi büyük bir krizden çekip çıkarak Apple, bir kaç yıl sonrasında ARM hisselerini satması yardımıyla ayakta kaldı.

Dünden bugüne mobil işlemci tarihi – 1


Dünden bugüne mobil işlemci zamanı – 1

Mobil işlemciler son yıllarda işlemci piyasasının yükselen yıldızı. Peki, ARM’nin temelini attığı mobil işlemci zamanı nereden nereye geldi?

Akıllı telefon devrimi için de ARM’nin Cortex CPU tasarımlarını kullanan Apple, yeni bir son zamanların kapısını bu sayede açtı. Bir tek bu yeni son zamanların kapısından yalnız Apple girmedi. Birkaç yıl ilkin PDA tabanlı telefon üreten fakat başarısız olan Qualcomm, bir süredir ARM tabanlı mobil işlemci üretiyordu.

Bu fırsatı gören ABD’li şirket Snapdragon adını verdiği işlemci markasıyla 2007 yılının sonunda karşımıza çıktı. Bildiğiniz benzer halde iPhone 2G, Haziran 2007’de karşımıza çıktı. Bu anlamda Qualcomm’un bu yeni çağ için hazırlıksız yakalandığı pek doğru değil. Hatta bu çağa ilk ayak uyduran Qualcomm ile Microsoft oldu.

Qualcomm, Snapdragon markası ile yeni bir çağa geçiş yapmış oldu

Günümüzde Windows Mobile ve Windows Phone projeleri başarısız girişimler olarak anılıyor. Bir tek Android projesi nerede ise emekleme aşamasında olduğu 2007 senesinde Microsoft hali hazırda bir mobil işletim sistemine sahipti. Bu işletim sistemi PDA cihazları ve el terminallerinde kullanılan hususi bir Windows sürümüydü. Hatta Microsoft’un bu platformda önemli partnerlerinden biri de bugün eski günlerini arayan Tayvanlı merkezli HTC markasıydı.

Qualcomm ve 1 GHz mobil işlemci devrimi

Bugün oldukça absürt gelen 1 GHz işlem gücü 2007 senesinde mobil işlemciler için oldukça uzaktaydı. O yıllarda ortaya çıkan bir oldukça telefon 400 MHz ile 500 MHz arasındaydı. Qualcomm ise uzun süredir ARM tabanlı mobil işlemci geliştiriyordu. Microsoft’ta yeni nesil Windows Mobile platformunu bu zamanda ortaya çıkardı.

Dünden bugüne cep telefonu teknolojisi – 3


Dünden bugüne cep telefonu teknolojisi – 3

Cep telefonu teknolojisi ve zamanı açısından yeni bir çağ başlamıştı. Akıllı telefon çağı sonrası hiçbir şey eskisi benzer halde olmayacaktı.

Bu anlamda Google ve Android’den oldukça daha ilkin harekete geçen teknoloji devi 1 GHz işlem gücüne haiz Snapdragon S1 işlemcisini kullanan ilk akıllı telefona da yer verdi. Toshiba TG01 adlı aygıt, 4,1 inçlik ekranıyla dönemine gore oldukça büyük bir ekrana sahipti. İlk Android telefon olan HTC Dream ise Qualcomm’un Snapdragon öncesi mobil işlemcilerinden MSM7201A işlemcisi ile geldi. Bu işlemci ise 528 MHz gücünde çalışan ARM 11 çekirdeğine sahipti.

Snapdragon S1, 1 GHz sınırını geçen ilk mobil işlemci

Snapdragon S1 ise Qualcomm’un Scorpion adlı özelleştirilmiş ARM 11 tabanlı hususi çekirdeği kullandı. Daha sonradan ise bu özelleşen çekirdekler Krait adıyla karşımıza çıkacaktı. Snapdaragon S1, neredeyse 2011 yılına kadar bir oldukça akıllı telefona güç verdi. Bu ilk 1 GHz gücündeki işlemci, Android dünyasının da kısa sürede canlanmasına niçin oldu.

Bir taraftan ARM’nin temelini attığı mobil işlemci piyasasında Qualcomm yeni son zamanların temellerini atmaya başladı. Bir tek Texas Instruments ve Nvidia da mobil işlemci piyasasına girmese kim bilir Qualcomm bu günlere gelemezdi. Bu rekabeti anlatmadan ilkin mobil işlemci piyasasında önemli güç haline gelen Qualcomm’un iyi mi bu günlere geldiğini özetlemek gerekirse ele alalım.

Qualcoom ve CDMA teknolojisi ile süregelen yükseliş hikayesi

Peki fakat Qualcomm iyi mi bu kadar büyüdü ve mobil işlemci tasarlayacak finansmana iyi mi haiz oldu? Qualcomm, 1985 senesinde ortaya çıktığında Quality Communication doğrusu kaliteli yazışma kelimelerinin harflarinin birleşimden meydana geldi.

Linkabit firmasında çalışan yedi çalışan Irwin Jacops liderliğinde bu yeni firmada bir araya geldi. Amaç devlet destekli müdafa projeleri için araştırma ve geliştirme yapmaktı.

mobil işlemci tarihi, mobil işlemci, snapdragon, s1, arm işlemci, cdma
Qualcomm, CDMA teknolojisi için uzun seneler halka açık testler yapmış oldu

İlk başarısını Omninet firmasıyla birleşmesiyle icra eden şirket, Omnitracs uydu yazışma sistemini üretmek için 3,5 milyon dolar fon topladı. Bu proje ile Qualcomm uzun süre büyük gelir elde etti. Şirket bu geliri ise Qualcomm’u bugünlere getiren CDMA teknolojisinde kullandı.

Peki fakat 2G, 3G, 4G hatta 5G’nin temellerini atan bu teknoloji neydi ve Qualcomm iyi mi bir devrim yapmış oldu? O yıllarda yazışma standardı olan TDMA teknolojisi Ericsson patentliydi ve telekomünikasyon sektörü bu teknolojiye milyon dolarlar yatırmıştı. Bir tek 1940’lı yıllarda Hollywood oyuncusu Hedy Lamarr ve besteci George Antheil, alternatif bir çoklu frekans yöntemi keşfetti.

CDMA, TDMA harbinde kazanan Qualcomm oldu

Bu teknoloji müzik notalarının düzenlenmesinden esinlendi. Buna gore tek bir radyo yayını göndermek için birden değişik frekans kullanılabilecekti. Bir tek İkinci Dünya Savaşı’nda kullanılmak suretiyle ABD Ordusu’na verilen patent kullanılmadı ve patent kullanım süresi geçti. CDMA ile TDMA ise temel anlamda şu farklara haiz. TDMA, birden fazla kişinin aynı frekansta hitabı için zamansal boşlukları kullanıyor. CDMA ise her diyalogu değişik şekillerde şifreleyip daha fazlaca konuşmanın aynı frekans üstünden yapılmasına olanak sağlıyor.

Qualcomm, CDMA patentleri ile 3G’nin de yolunu açtı

Qualcomm’un kurucusu Irwin Jacops, CDMA teknolojisinin potansiyelini keşfetti. 1985 senesinde alınmaya çalışan ilk patent FDA tarafınca onay almadı. CDMA teknolojisi TDMA’ya gore kağıt üstünde daha başarı göstermiş olsa da ilk başta oldukça karmaşıktı. Qualcomm ise daha sonradan bu patente eklemeler yapmış oldu ve sonunda CDMA patenti benzer halde stratejik bir patentin sahibi oldu.

Bir tek o yıllarda Qualcomm’un almış olduğu bu patent pek de önemli görünmüyordu. Şirket ise bu değişen hızla gelişen teknolojinin TDMA’dan üstün bulunduğunu gösteren bir ekip halka açık gözlem gerçekleştirmiş oldu. Bu deneyler sonrası Şimal ABD’da Qualcomm ilk zaferini kazanmıştır. Artık iki telekom şirketi TDMA yerine CDMA teknolojisine geçiş yapmıştı.

Bu teknolojik avantaj ve Qualcomm’un yatırımları firmanın 2000’li yıllarda büyük kıymet kazanmasına niçin oldu. Bu kazanılan maddi güç ise yeni yatırım alanlarının önünü açtı. Ve naturel ki şirket bugün bile CDMA’nın ekmeğini yemeye devam ediyor. Ek olarak CDMA teknolojisinde Sovyetlerin de payını unutmamak gerekiyor. Uzun seneler bu mevzuda gizli saklı saklı araştırmalar ve geliştirmeler icra eden Rus bilim adamları, bu teknolojiyi 80’li yılların sonunda askeri olarak kullanmaya başlamıştı.

Qualcomm ve Texas Instruments rekabeti ile süregelen mobil işlemci savaşları

Her ne kadar 2009 yılı mobil işlemci piyasası için ilk büyük sıçramayı ifade etse de, Qualcomm’dan bile ilkin 2002 yılından beri mobil cihazlar için işlemci üreten tecrübeli bir şirket vardı. Aslına bakarsak Texas Instruments, hesap makineleri devrinden beri mobil işlemci piyasasında mevcud bir şirket. Hali hazırda da firmanın mobil işlemci piyasasında önemli patentleri elinde tuttuğu biliniyor.

mobil işlemci tarihi, mobil işlemci, snapdragon, s1, arm işlemci, cdma
Samsung’un ürettiği Galaxy Nexus, OMAP 4 işlemciye sahipti

Tüm bu tecrübeye ve PDA cihazlardan beri ARM tabanlı işlemcilere hakimiyete rağmen Qualcomm’un 2009 hamlesi firmanın ekonomik olarak kendini zorlamasına niçin oldu. Daha ilkin 130 nm ile 90 nm işlemci mimarisiyle üretilen OMAP işlemciler, 2009 senesinde OMAP 3 ile 45 nm seviyesine inmeyi başardı. Bu anlamda gene 45 nm olan S1 seviyesine gelen OMAP işlemciler, işlem gücü anlamında da rakibine kısa sürede yetişti.

İlk dönemler bu ikilinin rekabeti bilhassa Android tarafında devam etti. Bir tek bu iki teknoloji devi rekabet ederken bir taraftan da Apple işlemcilerini Samsung’a tasarlatıyor ve ürettiriyordu. Bir tek bir süre sonrasında Apple, kendi tasarımı olan işlemcilere kaymaya başladı. Samsung’un da kendi işlemci fabrikasında Exynos işlemcilere yönelmesi mobil işlemci piyasasında rekabeti kızıştırmaya başladı. Bir tek mobil işlemci zamanı açısından tüm dengeleri Nvidia Tegra işlemci değiştirecekti.


Kaynak: teknolojipusulasi.com

YAZAR BİLGİSİ
webhane
Web Hane ne yapar; İlgili kaynaklardan edindiğim bilgilendirici yazıları sizler için derleyip bir araya getirerek keyif almanız için elimden geleni yapıyorum. Fikri mülkiyetinizin olduğunu düşündüğünüz yazılar, resimler, videolar yada farklı bir şey gördüyseniz kesinlikle yorum, mesaj gibi seçeneklerle dönüş yaparak mülkiyetinizi sunabilirsiniz.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.