Yeni hastalığı anlamanın 5 yolu

21.05.2022
Yeni hastalığı anlamanın 5 yolu



Birçok değişik ülkede vakaların görülmeye başlamasıyla beraber kaygı yaratan maymun çiçeği virüsü (monkeypox), vücutta birçok değişik emareyle ortaya çıkabiliyor. İşte bilinmesi gerekenler…


Maymun çiçeği nasıl yayılır: Yeni hastalığı anlamanın 5 yolu

Maymun çiçeği virüsünün (monkeypox), Portekiz İngiltere, ABD ve İtalya da dahil olmak suretiyle dünyanın çeşiti yerlerinde görülmesiyle büyük bir endişeye nede oldu. Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ), temaslıları seyretmek ve salgının yayılmasını denetim altına almak için küresel bir davet yayınladı.

Maymun çiçeği, insanları etkileyen en belirgin virüslerden biridir. Monkeypox, tipik olarak Afrika’nın bazı bölgelerinde enfekte yırtıcı hayvanlardan bulaşan, ender görülen, çoğu zaman hafifçe bir enfeksiyondur. İlk olarak 1958’de araştırma için tutulan maymunlarda ortaya çıkarılmıştır. İlk insan vakası ise 1970 senesinde tespit edilmiştir.

Geçen yüzyılın ortalarından beri malum virüs Afrika’nın bazı bölgelerinde oldukça yaygındır. Başlangıçta  hasta maymunlar ve kemirgenlerle direkt temas yöntemiyle yayılan virüsün 2000’li yıllardan itibaren endemik bir salgına dönüştüğü biliniyor.

Maymun çiçeği birçok Afrika ülkesinde endemik bir enfeksiyondur ve insanoğlu içinde tükürük yada solunum yöntemiyle yada niçin olduğu lezyonlardan ve kabuklardan irinle fizyolojik temas yöntemiyle yayılır. Dışkı yöntemiyle viral atılım, fena hijyen koşullarının olduğu yerlerde salgınlara yol açan başka bir enfeksiyon yoludur.

Maymun çiçeği nasıl yayılır: Yeni hastalığı anlamanın 5 yolu #1

Maymun çiçeği hastalığının 5 emaresi

Maymun çiçeği emareleri, çiçek hastalığının daha hafifçe bir türü olarak ortaya çıkar. Yaygın emareleri içinde ateş, baş ağrısı, kas ve sırt ağrısı, titreme ve bitkinlik vardır.

Ek olarak yüzde başlamış olan ve başta eller, ayaklar ve genital bölge olmak suretiyle vücudun öteki bölgelerine yayılan bir deri döküntüsü görülür. Ondan sonra yaralar oluşur. Kuluçka süresi çoğu zaman 6 ila 13 gün arasındadır ve hastalık, enfeksiyonun erken dönemlerinde ortaya çıkar. Sonrasında kaşıntı adım atar. Ek olarak maymun çiçeği ile enfeksiyonu çiçek hastalığından ayıran bir özellik olarak şişmiş lenf düğümlerinin gelişmesi öne çıkıyor.

Hastalık düşük bir hastaneye yatış yüzdesi ile 2 ila 4 hafta içinde sürer ve en büyük bulaşıcılık, yaralar irin akıntısı ile patladığında ortaya çıkar. İyileştiklerinde, hastalar artık bulaşıcı değildir.

Maymun çiçeği nasıl yayılır: Yeni hastalığı anlamanın 5 yolu #2

Maymun çiçeği pandemiye niçin olabilir mi?

Maymun çiçeği virüsü ile enfekte olanların çoğunun daha ilkin çiçek hastalığı ile temas halinde olmayan genç erkekler olduğu biliniyor. Bundan dolayı uzmanlar, çiçek aşısının temaslılara uygulamasını tavsiye ediyor.

Ek olarak sıhhat otorotileri şüpheli vakaların temas takibine ek olarak izole edilmesi, kontrol edilmesi ve süratli bir halde rapor edilmesi icap ettiğini belirtiyor.

Afrika’da yüzlerce insanı etkileyen salgınlar olsa da koronavirüste olduğu benzer biçimde pandemi boyutlarına ulaşmasının pek ihtimaller içinde olmadığı tahmin ediliyor.

Maymun çiçeği virüsünün pandemik kapasitesinin azca olduğu biliniyor.

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.